Avrupa'nın Yazlarını Daha Sıcak Hale Getirirken, Orman Yangınlarını ve Kuraklıkları Şiddetlendiriyor, Yaşamları ve Ekonomileri Tehdit Ediyor

Prag'da yaklaşık 40 santigrat dereceyi bulan sıcaklıklar artık olağan karşılanıyor. Copernicus İklim Değişikliği Servisi'ne göre, Mayıs sonu ve Haziran'daki sıcak hava dalgaları Fransa, İngiltere ve İspanya'nın bazı bölgelerinde günlük ortalama sıcaklıkları normallerin 10 derece üzerine çıkardı. Batı Avrupa'da Haziran ayı ortalama sıcaklığı 20,74 derece olarak ölçüldü; bu, 1991-2020 ortalamasının 3,06 derece üzerinde.

Uzun süreli kuraklıklar, yıkıcı orman yangınları ve küçülen nehirler artık Avrupa yazlarının tekrarlayan özellikleri haline geldi. Bilim insanları, iklim değişikliğinin aşırı hava olaylarının sıklığını ve yoğunluğunu artıracağı konusunda defalarca uyardı. Sıcak hava dalgaları artık daha uzun sürüyor, daha erken başlıyor ve aynı anda daha fazla ülkeyi etkiliyor.

Aşırı sıcak, bitki örtüsünü kurutarak ormanları, çalılıkları ve otlakları yangın için yakıta dönüştürüyor. Güçlü rüzgarlar uzun süreli kuraklıkla birleştiğinde yangınlar daha hızlı yayılıyor ve kontrolü zorlaşıyor. İspanya, Portekiz, Yunanistan, İtalya ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu Akdeniz ülkelerinde yangın sezonu artık daha erken başlıyor, daha uzun sürüyor ve geçmişte daha düşük risk taşıyan bölgeleri etkiliyor.

Avrupa Birliği, geçen yıl bölgede en az 1 milyon hektar alanın yandığını kaydetti; bu, tarihsel ortalamanın neredeyse iki katı. Bazı yangınlar o kadar yoğun ki kendi hava sistemlerini oluşturuyor. Pirokümülonimbus bulutları olarak bilinen bu dev duman bulutları, güçlü rüzgarlar, yıldırım ve kilometrelerce ötede yeni yangınlar başlatabilen kıvılcımlar üretebiliyor.

Yangınlar evleri ve ormanları yok etmenin ötesinde biyolojik çeşitliliğe zarar veriyor, büyük miktarda karbondioksit salıyor ve şiddetli yağışlar geldiğinde toprağı erozyona ve sele karşı savunmasız bırakıyor. Sıcak hava dalgaları Avrupa'nın su kaynakları üzerinde de büyük baskı oluşturuyor. Yüksek sıcaklıklar nehirlerden, göllerden ve rezervuarlardan buharlaşmayı artırırken toprak nemini azaltıyor.

Dağ kar örtüleri ilkbaharda daha erken eriyor ve en sıcak aylarda daha az su kalıyor. Ren, Po ve Tuna gibi nehirler son yazlarda tekrar tekrar alışılmadık derecede düşük su seviyeleri yaşadı. Düşük nehir seviyeleri nakliyeyi aksatıyor, hidroelektrik üretimini azaltıyor ve soğutma için nehir suyuna bağımlı endüstriyel operasyonları tehdit ediyor.

Tarım, yüksek sıcaklıklar nedeniyle en çok etkilenen sektörler arasında. Güney ve Orta Avrupa'daki çiftçiler, suyun kıtlaştığı bir dönemde azalan mahsul verimi, hayvanlarda sıcaklık stresi ve artan sulama talebiyle karşı karşıya. Avrupa Yatırım Bankası ve Avrupa Komisyonu'nun Mayıs ayında yayımladığı bir araştırma, iklim değişikliğinin 2050'ye kadar Avrupa'daki yıllık tarımsal kayıpları yüzde 66 oranında artırabileceğini öngörüyor.

Bazı bölgeler uzun süreli kuraklık dönemlerinde su kullanımını kısıtlıyor. Isı, Avrupa'nın en ölümcül doğal afetleri arasında yer alıyor. Sel veya fırtınaların aksine etkileri daha az görünür ancak daha yaygın. Yaşlılar, çocuklar ve mevcut sağlık sorunları olanlar en büyük risk altında.

Sıcak hava dalgaları sırasında hastanelerde dehidrasyon, sıcak çarpması ve kalp-damar hastalıklarına bağlı başvurularda artış görülüyor. Şehirler, beton ve asfaltın ısıyı emip tutmasıyla oluşan kentsel ısı adası etkisi nedeniyle özellikle savunmasız. Gece sıcaklıkları yüksek kalıyor, binaların ve insanların soğumasını engelliyor.

Klima kullanımının artması bir miktar koruma sağlıyor ancak başka bir sorun yaratıyor. Sıcak hava dalgaları sırasında milyonlarca insan serinlemek için elektrik talebini artırıyor. Bu, daha sıcak nehirler nedeniyle termik ve nükleer santrallerin soğutulmasının zorlaşmasıyla enerji üretim verimliliğindeki düşüşle aynı zamana denk geliyor.

Avrupa Çevre Ajansı, aşırı hava olaylarının 1980'den 2023'e kadar Avrupa'ya 738 milyar avroya mal olduğunu tahmin ediyor. Bu miktarın en az 162 milyar avrosu son üç yıllık dönemde gerçekleşti.