Yıldızlararası uzayda ahudududa bulunan şeker tespit edildi

Bilim insanları uzayda, ahudududa ve bazı bronzlaştırıcı losyonlarda da bulunan bir şeker türü keşfetti. Kaynak, Nasa/JPL-Caltech/S Stolovy (SSC/Caltech) et al (galaxy) & R Tsubin via (raspberries) Bilim insanları uzayda, ahudududa ve bazı bronzlaştırıcı losyonlarda da bulunan bir şeker türü keşfetti. Böylece yıldızlararası uzayda (yaklaşık %99 gaz ve %1 tozdan oluşan yıldızlararası madde) ilk kez şeker tespit edildi.

Galaksimiz Samanyolu, genellikle trilyonlarca kilometre boşlukla ayrılmış 100 milyardan fazla yıldız içeriyor. Moleküler bulutlar adı verilen bazı soğuk bölgelerde, gaz yüksek yoğunluklu halde bir araya gelerek yeni yıldızların doğduğu yeri oluşturur. Eritruloz şekeri, galaksimizin merkezine yakın bir yerde, G+0.693−0.027 adı verilen dev bir moleküler bulutta keşfedildi.

Şekerler, Dünya'daki yaşam için temel bileşenler ve bu nedenle bilim insanlarının ilgisini çekiyor. Keşfin arkasındaki araştırmacılar, eritrulozun milyarlarca yıl önce Dünya'da yaşamın ortaya çıkmasına yol açan ilk biyokimyasal reaksiyonlara katkıda bulunmuş olabileceğinden şüpheleniyor. Eritruloz, İspanya'da bulunan iki ultra hassas radyo teleskobu (Yebes 40m ve IRAM 30m) kullanan uluslararası bir araştırma ekibi tarafından tespit edildi.

Kaynak, Marcos del Mazo via Ekip, eritrulozun spektral çizgileriyle eşleşen 12 spektral çizgi seti (atomları veya molekülleri tanımlayabilen parmak izleri gibi) tespit etti. Araştırma, moleküler bulutun o bölgesinde bol miktarda eritruloz molekülü bulunduğunu gösteriyor. Şekerler, genetik kodlarımızın yapısal omurgasının bir parçasını oluşturur.

Canlı hücrelerde genetik bilgiyi taşıyan iki nükleik asit türü olan DNA'daki "D" ve RNA'daki "R" harfleri şekerdir. Şekerler, bilim insanları için prebiyotik kimyayı incelemek açısından çok önemlidir. Bu alan, milyarlarca yıl önce Dünya'nın ilk dönemlerinde gerçekleşen ve yaşamın başlamasını sağlayan kimyasal reaksiyonları inceler.

İşte tam bu noktada eritruloz devreye giriyor: Dört karbon atomu içeren bir ketoz türü şeker. İspanya'daki Astrobiyoloji Merkezi'nde görevli ve araştırmayı yöneten astrokimyacı Dr. Izaskun Jiménez-Serra, "Önerdiğimiz şey, bunun bu ilk biyokimyasal reaksiyonlara katkıda bulunmuş olabileceği" diye açıklıyor. Charles Darwin, yeryüzündeki yaşamın kökeninin "ılık küçük bir gölette" başlamış olabileceğini, burada gerçekleşen kimyasal reaksiyonların sonunda daha karmaşık bileşiklere ve yaşamın ortaya çıkmasına yol açmış olabileceğini öne sürmüştü.

Jiménez-Serra, "Eğer eritruloz bu tür sıcak bir gölete ulaşsaydı, çok kolay bir şekilde treoza dönüşürdü" diye açıklıyor. Treoz, dört karbonlu bir başka şeker ve bazı bilim insanlarının RNA'nın öncüsü olabileceğinden şüphelendiği TNA adı verilen basit bir nükleik asit türünün omurgasında yer alıyor. Kaynak, Ashley Barnes/European Southern Observatory (galaxy) & Juan García de la Concepción, University of Extremadura (molecule) "Astrokimyada, geleneksel olarak bu moleküllerin karbon atomlarının eklenmesiyle ardışık olarak oluştuğunu düşünüyorduk" diyor Jiménez-Serra.

Bu nedenle araştırmacılar, moleküler bulutun aynı bölgesinde üç karbonlu moleküller bulmayı bekliyorlardı, ancak hiçbirini bulamadılar. Bunun yerine, eritrulozun aslında yıldızlararası toz taneciklerinde aldehit ve alkol adı verilen iki karbonlu moleküllerden oluştuğunu düşünüyorlar. Jiménez-Serra bunu Lego yapmaya benzetiyor.

Lego'nun dört parçalı bloklarını yapmanın çeşitli yolları olduğunu açıklıyor. "Geleneksel olarak, bu molekülleri oluşturmanın en kolay yolunun bir parça ve ardından üç parçadan oluşan başka bir blok kullanmak olduğunu düşünüyorduk" diyor. Ancak beklenmedik bir şekilde, araştırmacılar bu molekülün her biri iki parçadan oluşan iki blokla inşa edilmiş olma olasılığının çok yüksek olduğunu keşfetti. Ekip, eritrulozun yıldızlararası uzayda oluşmuş olabileceğine ve yaklaşık 4 milyar yıl önce meydana geldiği düşünülen yoğun asteroit ve kuyruklu yıldız çarpışmaları dönemi olan Geç Dönem Ağır Bombardıman sırasında kuyruklu yıldızlar ve asteroitler aracılığıyla Dünya'ya ulaşmış olabileceğine inanıyor.