Bu, Aylardır Süren Çatışmada İran'a Yönelik Abartılı Tehditlerden Bir Geri Adım Daha Anlamına Geliyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik planladığı askeri saldırıları, nükleer programı ve Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılmasını kapsayan bir anlaşmaya 'hızla' ulaşma beklentisiyle iptal ettiğini açıkladı. Trump, Cumartesi günü Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, saldırıları bir atılım beklentisiyle ve İran ile bölgedeki diğer ülkelerin talepleri üzerine durdurduğunu öne sürdü. 'Bu talebe dayanarak, DÜNYA'nın gelecekteki yararı ve aynı şekilde başarılı ve müreffeh bir İran'ın hayatta kalması için, hızla bir ANLAŞMA yapabilmek kaydıyla saldırıyı iptal etmeyi kabul ettim' dedi.

Trump, anlaşmanın boğazın derhal ve tamamen yeniden açılmasını ve 'İran'ın nükleer tehdidine son verilmesini' içereceğini belirtti. Bu, aylardır süren çatışmada İran'a yönelik abartılı tehditlerden bir geri adım daha anlamına geliyor. Ancak Pazar günü İran'ın Mehr haber ajansı, Trump'ın Tahran'ın bir duraklama talep ettiği yönündeki iddiasının 'yeni bir yalandan başka bir şey olmadığını' ve İran silahlı kuvvetlerinin 'yüksek alarma geçtiğini ve her ihtimale hazır olduğunu' söyleyerek atılım umutlarını söndürdü.

Bir başka İran haber ajansı Fars, İranlı müzakerecilere yakın bir kaynağa dayandırdığı haberinde, ABD 'düşmanca eylemlerini sürdürdüğü sürece' boğazın kapalı kalacağını bildirdi. İran'ın geçici Savunma Bakanı Macid Ebn-i Rıza, Trump'ın 'psikolojik operasyonlar ve hesaplaşma savaşı bağlamında' geri adım attığını söyledi. Bakan X'te yaptığı açıklamada, 'Ne sürprize uğrayacağız ne de pasif kalacağız' diyerek İran güçlerinin alarmda kalacağını belirtti.

Gerginlik sürerken arabuluculuk çabaları devam ediyor. İran parlamentosu ulusal güvenlik komisyonu sözcüsü Hasan Gashgavi, bir video röportajında arabulucuların Pakistan'ın Haziran ayında aracılık ettiği bir anlaşmayı canlandırmaya çalıştığını söyledi. Yeni saldırıların durdurulması kararı, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın Cumartesi günü Trump'ı arayarak endişelerini dile getirmesinin ardından geldi.

Trump'ın geri adımı ayrıca İran'ın, ABD saldırıları durumunda komşularına karşı kararlı bir şekilde misilleme yapacağı tehditlerinin ardından geldi. Kuveyt, Cumartesi günü İran'a ait insansız hava araçlarının saldırısına uğradığını bildirirken, Hürmüz Boğazı'nda Umman açıklarında iki gemiye saldırı düzenlendi. Trump-Muhammed görüşmesi hakkında bilgi sahibi olduğu belirtilen bir kaynak Axios'a, Suudi veliaht prensinin 'Trump'ı tansiyonu düşürmeye ve saldırıları başlatmaktan kaçınmaya çağırdığını' söyledi.

Associated Press de kendi kaynağına dayandırdığı haberinde görüşmeyi doğruladı. AP'ye göre Suudiler, ABD'nin İran'ın enerji altyapısını veya diğer kritik altyapıları hedef alması halinde Tahran'ın krallığa ve diğer Körfez ülkelerine benzer saldırılarla karşılık verebileceğinden endişeliydi. AP, veliaht prensin Cumartesi günkü görüşmede Trump'tan İran'a karşı hangi potansiyel yeni eylemi değerlendirdiğine dair netlik istediğini bildirdi.

Kamuoyuna açıklama yetkisi olmayan ve isminin gizli kalmasını isteyen bir Beyaz Saray yetkilisi AP'ye, Trump ve Muhammed'in Cumartesi günü görüştüğünü doğruladı ancak görüşmenin içeriği hakkında ayrıntı vermedi. Suudi Arabistan bu hafta başında Irak'ta İran destekli milislerin kullandığı lojistik ve silah tesislerini vurma operasyonuna ABD'ye katılmış ancak ABD ve İran'ı müzakere masasına dönmeye çağırıyordu. CBS News, ABD ve İsrail'in hafta sonu boyunca olası ortak saldırılar planladığını ve hedefler arasında petrol rafinerileri ve enerji santrallerinin bulunabileceğini bildirdi.

Tahran bu hafta sonu ABD'nin herhangi bir 'maceraperest eylemine' karşı uyarıda bulundu ve kararlı bir şekilde misilleme yapacağını söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Cumartesi günü Türk, Pakistanlı ve Suudi yetkililerle yaptığı ayrı telefon görüşmelerindeki yorumları, Kuveyt ordusunun İran'ın birkaç hayati tesise karşı fırlattığı düşmanca insansız hava araçlarını imha ettiğini açıklamasından saatler sonra geldi. Kuveyt ordusu, kuzey Kuveyt'teki bir hükümet tesisinin ve Bubiyan Adası'ndaki bir şirkete ait sivil mülkün vurulduğunu, düşen şarapnellerin maddi hasara yol açtığını ancak can kaybına neden olmadığını bildirdi.

Arakçi bölgesel mevkidaşlarına, ABD ve İsrail'in herhangi bir saldırısı veya bölgesel ülkelerin bu tür eylemlere katılımının 'orantılı bir yanıtla' karşılanacağını söyledi. İran'ın üst düzey güvenlik organına bağlı Nournews haber sitesi Cumartesi günü, ABD'nin İran enerji altyapısına saldırması halinde İran'ın Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki petrol sahalarının yanı sıra Katar ve İsrail'in gaz sahalarını vuracağını bildirdi. Gelişmeler Trump'ı durup düşünmeye itmiş görünüyor. Cumartesi gecesi her zamanki abartılı dille yaptığı paylaşımda, 'ABD, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana görülmemiş askeri terör, güç ve kuvvetle' İran'ı vurmak için 'kilitli ve dolu' olduğunu yazdı.