Darpa, Venom Adı Verilen Otonomi Kitini Standart Bir F-16'ya Monte Ederek Uçağı Yapay Zeka Kontrolünde Uçurmayı Başardı

ABD Hava Kuvvetleri ve DARPA, VENOM adı verilen otonomi kitini standart bir F-16'ya monte ederek uçağı yapay zeka kontrolünde uçurmayı başardı. Kalkış sırasında pilotun kontrolünde olan uçak, güvenli irtifaya ulaştıktan sonra tamamen yapay zekaya devredildi. Sistemin en kritik özelliği, uçağın ana uçuş yazılımına dokunulmadan monte edilebilmesi.

Bu sayede teorik olarak filodaki herhangi bir F-16'ya uygulanabiliyor. 'Human-on-the-loop' modeli olarak adlandırılan bu yapıda yapay zeka karar veriyor, pilot ise yalnızca gözetmen konumunda bulunuyor ve gerektiğinde müdahale ediyor. Bu gelişme, dünyanın en büyük F-16 filolarından birine sahip Türk Hava Kuvvetleri açısından da önem taşıyor.

Türkiye, mevcut filosunu ÖZGÜR Projesi kapsamında yerlileştiriyor. Proje kapsamında ASELSAN'ın MURAD radarı, HAVELSAN'ın görev planlama yazılımı ve diğer milli sistemler F-16'lara entegre ediliyor. Ancak ÖZGÜR Projesi ile VENOM farklı kavramlar.

ÖZGÜR, avionik yerlileştirmeyi ifade ederken VENOM otonom uçuşu kapsıyor. VENOM'a karşılık gelen Türk projeleri ise Baykar'ın Kızılelma'sı ve Leonardo ile yürütülen K-SWARM programı olarak öne çıkıyor. Kızılelma, loyal wingman konseptinde görev yaparken insanlı ve insansız platformların otonom formasyon uçuşunu hedefliyor.

Değerlendirmede ayrıca Boeing MQ-28 Ghost Bat, Kratos XQ-58 Valkyrie ve Sukhoi S-70 Okhotnik-B gibi rakip otonom platformlarla karşılaştırmalar da yer alıyor. Türkiye'nin bu yarıştaki konumu, mevcut teknolojik altyapısı ve VENOM benzeri bir F-16 retrofit projesinin gerçekçiliği de tartışılıyor. Asıl soru ise şu: Türkiye'nin mevcut F-16 filosunu otonomlaştırması mı, Kızılelma ve KAAN gibi yeni nesil platformlara odaklanması mı daha mantıklı?